Beelden Balans, Heldhaftige Vrouwen

‘The Chronicles of Nadiya’ smaakt naar meer

Een van de lichtpuntjes op televisie de afgelopen week was het nieuwe kook- en reisprogramma The Chronicles of Nadiya. In het programma neemt Nadiya Hussain, the winnaar van seizoen 6 van The Great British Bake Off, ons mee naar Bangladesh, waar haar familie vandaan komt. Gevuld met zoet en hartig is het programma is een feest voor het oog en het hart. 

Vaak met reisprogramma’s weet je dat de presentatoren toeristen zijn en hun band met de plek die ze laten zien vooral oppervlakkig is. Hier totaal niet. De tranen vloeien rijkelijk en de openheid van Nadiya over wat het betekent om zowel Engeland als Bangladesh thuis te noemen is van grote waarde. Ze toont het voor velen herkenbare dilemma en springt moeiteloos over de valkuil om haar gevoel van ontheemd zijn te verdedigen. Het is er en zij deelt met ons hoe zij daar mee omgaat. Nadat ze haar schoenen uittrekt om de natte grond onder haar voeten te voelen laat haar in-geen-duizend-woorden-te-vatten blik zien wat dat voor haar betekent. Terwijl ze een sprintje door de grootouderlijke tuin trekt om haar oma te ontmoeten laat de camera onbedoeld het contrast met Engeland zien.

In Bangladesh spatten de aardse kleuren van het beeldscherm terwijl bij haar afscheidsdiner in Engeland het merendeel fletse en donkere kleuren waren die domineerden. Vooral het TL-licht in de keuken van haar ouders speelt parten in hoe we geïntroduceerd worden aan haar leven en familie in Engeland. Kleur speelt ook een grote rol in de subtiele, door de verschijning van Nadiya gedreven, compositie van de beelden. Wanneer we haar bijvoorbeeld uit het vliegveld van Bangladesh zien verschijnen is het een dramatische en mooie herintroductie van Nadiya. We hebben haar thuisleven in Engeland meegemaakt en nu krijgen we een Nadiya te zien die verbonden is met iets dat niet precies in woorden te vatten is. De verandering van kledij komt natuurlijk doordat het voor haar een lange vlucht is geweest, maar voor ons als kijkers was het een kwestie van secondes waardoor het meteen ook duidelijk maakt dat we in een voor haar gevoelsmatig andere plek zijn.

In de eerste aflevering speelt naast het idee van behoren in Bangladesh of Engeland ook een traditionele bruiloft een grote rol. Terwijl de strijd voor de rechten van gelovige vrouwen hier in Europa hevig woedt laat het programma subtiel zien dat het merendeel van de gebruikte argumenten de innerlijke leefwereld en drijfveren van de vrouwen overslaat. Nadiya vertelt openhartig over haar keuze om een hoofddoek te dragen, haar ongemak tijdens haar traditionele bruiloft en wat zij zelf anders gaat doen met haar dochter. En dat doet ze allemaal terwijl ze aan het winkelen is voor kleding en de bruiloft bezoekt zonder dat het als een verwoede of starre poging tot verdediging lijkt vanwat de kijker te zien krijgt. Net als haar gevoel van behoren is dit wat het is. De regisseur/producent Martha Delap en producent Charlotte Armstrong laten hierbij zien hoe ze hun ervaring, met het ontwikkelen van culinaire merken als Jamie Oliver en Gordon Ramsay, inzetten voor een rijzende ster die niet man of wit is en zichtbaar gelovig.

Nadiya heeft de kans aangeboden gekregen en gegrepen om ons niet in een voyeuristisch en etnologisch schouwspel mee te nemen, zoals we vaker gewend zijn, maar gewoon haarzelf te laten zien. Haar beweegredenen om dingen te doen, haar manier van koken, haar doelen en wensen en dromen. Wanneer zij en de kijkers meekrijgen dat niemand in haar nabije familie een oven heeft zien we hoe ook zij geniet van haar celebrity wanneer een lokale bakker zijn oven aan haar beschikbaar stelt. En haar competitieve spirit en perfectionisme brengen een glimlach op je gezicht op bepaalde momenten in de bakkerij. Haar liefde voor haar familie raakt je als kijker oprecht wanneer zij afscheid neemt van een oom. In een minuut of twee komen er bij beide woordeloos vijfentwintig jaar aan herinneringen naar boven. En voordat het manipulatieve emotie montage kan lijken gaat het programma verder.

Daarom is het ook wel wat jammer dat er maar twee afleveringen van het programma zullen zijn. De reden waarom dat zo is heb ik nog niet kunnen achterhalen, maar aanstaande woensdag zal ik weer op de bank zitten om haar trek door de rest van Bangladesh mee te maken. Voor het eerst in Nadiya’s leven gaat ze verder dan het dorp van haar familie. En ze doet dat in haar eentje zonder haar ouders, man of kinderen. Haar belofte aan haar vader om na de opnames ook met hem door Bangladesh rond te reizen zou ik graag in een programma zien. Als het koken met haar moeder en de getoonde dynamiek met haar vader een indicatie is van wat er allemaal beleefd kan worden zou het een waardevolle toevoeging zijn aan het Brits en Europees televisielandschap.

Comments

comments